Update
Uitspraken van 19-11-2025 tot 29-12-2025
Redactie: Prof. mr. drs. M. Heemskerk.
Beste lezers,
Welkom bij Pensioenrecht Updates, jaargang 8, editie 11. Daarin vindt u een overzicht van 31 in november 2025 gepubliceerde uitspraken over pensioen. U kunt hier klikken om de pdf vanaf de website te downloaden.
Pensioenrechtspraak voor u geselecteerd
In de Pensioenrecht Updates vindt u een selectie van de belangrijkste rechtspraak over de arbeidsvoorwaarde pensioen. Op die manier bent u altijd op de hoogte van relevante rechtspraak over pensioen.
Uitspraken van de maand
AFM mocht pensioenregeling eenzijdig wijzigen, PR 2025-0202
Dat is de uitkomst nadat de zaak was terugverwezen door de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2023:661). Die zaak ging met name over de vraag of een wijziging van onvoorwaardelijke naar voorwaardelijke indexatie schending van het aantastverbod van opgebouwd pensioen opleverde. Het Hof Den Haag oordeelde hierna dat AFM de pensioenregeling eenzijdig mocht wijzigen omdat zij een voldoende zwaarwichtig belang had. Dat belang lag in de noodzaak tot kostenbeheersing bij de uitvoering van haar publieke taak en de wens van de minister om de regeling te versoberen. De instemming van de ondernemingsraad na uitvoerig overleg ondersteunde dit zwaarwegende belang. De verslechtering van de pensioenvooruitzichten van werknemers weegt hiertegen onvoldoende op, mede omdat de nieuwe regeling marktconform is en gedeeltelijke compensatie is geboden (ECLI:NL:GHDHA:2025:2270).
Gedempt premiebeleid pensioenfonds Notariaat rechtmatig, PR 2025-0209
De rechtbank Den Haag oordeelt dat het door het pensioenfonds Notariaat gevoerde gedempte premiebeleid, waartegen gepensioneerden zich verzetten, rechtmatig is. Zij zijn door dit beleid niet onrechtmatig benadeeld en er is geen sprake van misbruik van bevoegdheid, schending van zorgplicht of onevenredige belangenbehartiging. Ook een schending van het eigendomsrecht, het discriminatieverbod of ongerechtvaardigde verrijking wordt verworpen. De afspraak over een compensatiereserve in het transitieplan acht de rechtbank niet onrechtmatig. Evenmin bestaat een grond om de uitvoering van het transitie- en implementatieplan te verbieden (ECLI:NL:RBDHA:2025:21768).
Staat hoeft invaaradvies landsadvocaat niet te delen wegens verschoningsrecht, PR 2025-0218
Verzoekers willen inzage in advies aan de Staat over invaren van 3 maart 2011 in relatie tot het individueel eigendomsrecht. De kantonrechter oordeelt dat het verzochte advies onder het professionele verschoningsrecht valt. Het advies betreft informatie die de Staat met zijn advocaat in diens hoedanigheid heeft uitgewisseld, en waarvan de raadpleging of verstrekking niet kan geschieden zonder dat geopenbaard wordt wat, gelet op de vertrouwenssfeer tussen de Staat enerzijds en zijn advocaat anderzijds, verborgen dient te blijven. De kantonrechter oordeelt dat de Staat daarom een gewichtige reden in de zin van artikel 194 lid 2 onder b Rv heeft om afgifte van het advies aan verzoekers te weigeren (ECLI:NL:RBDHA:2025:21844).
Uitspraken, vragen of opmerkingen zijn welkom
De redactie ontvangt graag niet op rechtspraak.nl gepubliceerde uitspraken en vragen of opmerkingen over deze nieuwsbrief. U kunt mailen naar klantenservice@boom.nl.
Tot de volgende update.
Mark Heemskerk
Hoogleraar pensioenrecht Radboud Universiteit Nijmegen
Advocaat-partner held (www.heldlaw.nl)
e-mail: mark@heldlaw.nl / m.heemskerk@jur.ru.nl
Hof van Justitie van de Europese Unie
Hof
- Gerechtshof Den Haag Geschil tussen werknemers en AFM als werkgever over de rechtsgeldigheid van een eenzijdige wijziging van hun pensioenovereenkomst. Het hof oordeelt dat AFM een zwaarwegend belang had om de pensioenregeling te wijzigen. AFM heeft terecht gewezen op het gegeven dat zij een publieke taak vervult en dat zij rekening heeft te houden met de wens van de minister om de hoge uitgaven voor de uitvoering van de bestaande pensioenregeling terug te dringen en de pensioenvoorziening te versoberen. Bovendien is het feit dat de OR na uitvoerig overleg heeft ingestemd met de wijziging van de pensioenregeling een belangrijke indicatie dat AFM een zwaarwegend belang had bij de wijziging. Gelet op dit grote belang dat AFM had bij de wijziging van de pensioenovereenkomst (noodzaak tot versobering) en het feit dat de OR daarmee na uitvoerig overleg heeft ingestemd, is het enkele feit dat de pensioenvooruitzichten van werknemers aanzienlijk zijn verslechterd op zichzelf onvoldoende om te concluderen dat het belang van AFM tot wijziging hiervoor moet wijken. Daarbij is verder van belang dat AFM heeft aangevoerd dat de nieuwe pensioenregeling marktconform is en niet substantieel onderdoet voor de DNB-pensioenregeling en dat werknemers tot op zekere hoogte zijn gecompenseerd voor de verslechteringen. 11-11-2025
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Geschil over de vraag of de partner heeft ingestemd met de afkoop van pensioen in eigen beheer door de DGA. Afstand houdt tevens verlies in van partnerpensioen door de (inmiddels) ex-echtgenote. Zij vordert vergoeding van de schade die zij heeft geleden door die afkoop. Daarvoor aangevoerde stellingen door de ex-echtgenote zijn dat zij niet getekend heeft voor de afkoop en ontbrekende wilsovereenstemming op de afkoop. Hof beoordeelt die stellingen en komt mede op basis van handtekeningenonderzoek tot de conclusie dat ex-echtgenote is gebonden aan de afkoop. 04-11-2025
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Geschil over de vraag of de bestuurder van een besloten vennootschap (bv) aansprakelijk is voor het feit dat de bv niet in staat is de verplichting tot het toekennen van een pensioenuitkering voort te zetten. De bv is daartoe mede niet in staat omdat een uitkering is verricht aan de bestuurder/aandeelhouder. Het hof oordeelt dat de bestuurder aansprakelijk is omdat hij wist, althans had moeten weten dat de bv door de uitkering de pensioenverplichtingen niet na kon komen. De op grond van een verstekvonnis gedane uitkering aan een samenwoonpartner van de bestuurder laat het hof buiten beschouwing want dit wordt door het hof gekwalificeerd als schijn van onrechtmatige opzet. 30-09-2025
- Gerechtshof 's-Hertogenbosch Eenzijdige wijziging pensioenregeling van eindloon naar premieovereenkomst. Het is voor werkgever niet meer mogelijk met terugwerkende kracht een middelloonregeling voor werknemers af te sluiten die qua aanspraken aansluit op toen geldende pensioenregeling. Het hof is voornemens een vervolgopdracht aan een deskundige te geven om per werknemer te bepalen op welke wijze compensatie mogelijk is. 29-07-2025
- Gerechtshof 's-Hertogenbosch Werkgever mocht niet overgaan tot eenzijdige wijziging van de pensioenregeling van eindloon naar premieovereenkomst. Het hof oordeelt dat de feitelijke onmogelijkheid om de eindloonregeling nog te laten uitvoeren een zodanig zwaarwichtig belang is dat DSV daarin voldoende reden en aanleiding had om een wijziging na te streven van de pensioenovereenkomst; DSV heeft echter onvoldoende rekening gehouden met de belangen van de werknemers. Werknemers zijn in de gelegenheid gesteld tegenbewijs te leveren voor de stelling dat er geen uitvoerders meer zijn die een eindloonregeling uitvoeren. Het hof benoemt een andere deskundige, nu de eerdere deskundige al een rol heeft gehad als partijdeskundige. 12-03-2024
- Gerechtshof 's-Hertogenbosch Eenzijdige wijziging pensioenregeling van eindloon naar premieovereenkomst. Werkgever mocht niet overgaan tot eenzijdige wijziging pensioenregeling. Hof stelt actuaris als deskundige aan en formuleert vragen ten behoeve van deskundigenonderzoek. 08-08-2023
Rechtbank
- Rechtbank Den Haag Geschil over de vraag of werkgever onder de werkingssfeerbepaling valt. De rechtbank oordeelt dat de transportactiviteiten zwaarder wegen dan de groothandelsfunctie. De vordering van € 761.000 aan achterstallige pensioenpremies en aansluiting van de werkgever bij Pensioenfonds Vervoer sinds 2017 wordt toegewezen. 20-11-2025
- Rechtbank Den Haag Geschil tussen gepensioneerden en het pensioenfonds Notariaat. Anders dan gepensioneerden stellen, oordeelt de rechtbank dat het gedempte premiebeleid was en is toegestaan. Gepensioneerden meenden daardoor te zijn benadeeld. Er is geen misbruik van bevoegdheid, geen onrechtmatige daad en/of schending zorgplicht, geen onevenredige belangenvertegenwoordiging, geen schending eigendomsrecht en geen ongerechtvaardigde verrijking en/of schending van het discriminatieverbod. De afspraak over compensatiereserve in het transitieplan is niet onrechtmatig. Evenmin is er een verbod om uitvoering te geven aan transitie- en implementatieplan. 19-11-2025
- Rechtbank Rotterdam Geschil over echtscheiding, partneralimentatie en de afwikkeling van huwelijkse voorwaarden. Partijen waren gehuwd in gemeenschap van goederen. Staande het huwelijk zijn huwelijkse voorwaarden ten nadele van de vrouw opgemaakt, waaronder afzien van verevening en partnerpensioen. De rechtbank kent belang toe aan de waarschuwings- en vergewisplicht van de notaris bij nadelige gevolgen (zie HR 2 februari 2024, ECLI:NL:HR:2024:165). Het beroep van de vrouw op (oneigenlijke) dwaling slaagt. Bepalingen in de huwelijkse voorwaarden zijn nietig. 13-11-2025
- Rechtbank Midden-Nederland Pensioenfonds Metaal en Techniek vordert betaling van achterstallige pensioenpremies. Gedaagde is het niet eens met de vordering van Pensioenfonds Metaal en Techniek, omdat de premies volgens hem verkeerd zijn berekend. De kantonrechter beslist dat gedaagde de achterstallige pensioenpremies moet betalen evenals de boete over het eerste premiebedrag. De wettelijke rente gaat pas lopen na de vonnisdatum. Pensioenfonds Metaal en Techniek had zijn factuur namelijk moeten aanpassen toen gedaagde het fonds heeft gewezen op de verkeerde berekening en dat heeft Pensioenfonds Metaal en Techniek te laat gedaan. 12-11-2025
- Rechtbank Den Haag Geschil tussen gepensioneerde en zijn voormalig werkgever over indexatie. Gepensioneerde meent dat de werkgever op grond van onder meer goed werkgeverschap moet indexeren omdat zijn indexatieperspectief is vervallen doordat de toeslagverlening is geëindigd. Het beroep op verjaring van de werkgever slaagt niet. De kantonrechter oordeelt mede aan de hand van de rechtspraak dat de werkgever niet verplicht is tot hogere indexatie. 11-11-2025
- Rechtbank Den Haag Verzoekers willen inzage in advies aan de Staat over invaren van 3 maart 2011 in relatie tot individueel eigendomsrecht. De kantonrechter is van oordeel dat het verzochte advies onder het professionele verschoningsrecht valt. Het advies betreft informatie die de Staat met zijn advocaat in diens hoedanigheid heeft uitgewisseld, en waarvan de raadpleging of verstrekking niet kan geschieden zonder dat geopenbaard wordt wat, gelet op de vertrouwenssfeer tussen de Staat enerzijds en zijn advocaat anderzijds, verborgen dient te blijven. Evenals de Staat is de kantonrechter van oordeel dat de Staat daarom een gewichtige reden in de zin van artikel 194 lid 2 onder b Rv heeft om afgifte van het advies aan verzoekers te weigeren. 10-11-2025
- Rechtbank Rotterdam De vordering tot nakoming van de eindloonregeling wordt afgewezen omdat het beroep op de klachtplicht slaagt. De kantonrechter vindt dat voldoende is komen vast te staan dat werknemer wist dat de eindloonregeling was gestopt en dat voor hem een andere pensioenregeling was getroffen. Hij had redelijkerwijze moeten weten dat de nieuwe pensioenregeling niet gelijkwaardig was en dat er dus een gebrekkige nakoming was door werkgever. Werknemer heeft daar meer dan 10 jaar niet tegen geprotesteerd. 31-10-2025
- Rechtbank Noord-Holland Eiser had de wens om op zijn 60ste levensjaar te stoppen met werken. Hij heeft hiertoe zijn pensioenadviseur laten onderzoeken wat dat zal betekenen voor zijn inkomenssituatie. In dit verband heeft zijn pensioenadviseur een prognose gemaakt. In deze prognose heeft de pensioenadviseur een omissie begaan door een rekenfout. Bij de vervroegingsfactor was ten onrechte uitgegaan van het te bereiken pensioenkapitaal op 68-jarige leeftijd in plaats van het opgebouwde pensioenkapitaal op 60-jarige leeftijd. Eiser voert aan dat hij belangrijke besluiten heeft genomen op basis van deze prognose en stelt dat hij deze besluiten niet had genomen als de prognose juist was geweest. Hij stelt de pensioenadviseur hiervoor aansprakelijk en vordert vergoeding van schade. De rechtbank wijst de vorderingen van eiser af en overweegt dat niet gebleken is van schade, dan wel causaal verband tussen de omissie en de gestelde schade. 22-10-2025
- Rechtbank Den Haag Militair invaliditeitspensioen. Verweerder is bij de beoordeling van de mate van invaliditeit van eiser uitgegaan van een verkeerde maatstaf en onjuist toetsingskader. Het beroep is gegrond en verweerder moet een nieuw besluit nemen op het bezwaarschrift. Nader onderzoek door verweerder is nodig. 15-08-2025
- Rechtbank Den Haag Geschil over de hoogte van het militair invaliditeitspensioen. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen het besluit van de staatssecretaris van 15 februari 2024 (het bestreden besluit) om aan eiser een militair invaliditeitspensioen toe te kennen van € 3.370,92 bruto per jaar, berekend naar een mate van invaliditeit van 16%. De subrubriek 5 (basale communicatie) is op goede gronden met een klasse 0 gewaardeerd. Ten onrechte is er geen dienstverband aanvaard voor de stoornis in alcoholgebruik. De rechtbank voorziet zelf in de zaak en bepaalt dat invaliditeit met dienstverband wordt aanvaard voor de stoornis in alcoholgebruik. 15-08-2025
- Rechtbank Amsterdam Geschil over het ontslag van een statutair bestuurder. De aangevoerde reden voor het ontslag van de statutair bestuurder levert niet de reorganisatiegrond als bedoeld in artikel 7:669 lid 3 sub a BW op. Aan de statutair bestuurder wordt een billijke vergoeding toegekend van drie jaarsalarissen. De pensioenbijdrage is geen looncomponent voor de transitievergoeding. 26-01-2023
Centrale Raad van Beroep
Antillen
- Raad van Beroep in Ambtenarenzaken van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba Geschil tussen verzoeker en het Algemeen pensioenfonds van Curaçao over de hoogte van zijn pensioenbetalingen. Dit had onder andere te maken met het gewijzigd standpunt van de APC over het recht van verzoeker op een VUT-uitkering, op duurtetoeslag en op de berekening van zijn pensioengrondslag in verband met de periode dat hij lid was van de Eilandsraad. Het Gerecht heeft het beroep van verzoeker gegrond verklaard. In hoger beroep heeft De Raad de uitspraak van het Gerecht vernietigd, het beroep van verzoeker tegen het bestreden besluit gegrond verklaard voor zover dit ziet op de terugvordering en verrekening van de VUT-uitkering. De Raad heeft APC opgedragen een nieuw terugvorderingsbesluit te nemen. Dit geschil gaat over het verzoek tot herziening, dat wordt afgewezen. 12-11-2025
- Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba Per 1 januari 2000 zijn landsambtenaren van de Nederlandse Antillen vanuit het Landslaboratorium overgegaan naar ADC (analytisch diagnostisch centrum). Deze zaak gaat over de vraag of het Land voor ADC’s rekening gekomen uitkeringen ter zake van duurtetoeslag en VUT aan ADC moet vergoeden. Het Gerecht heeft de vorderingen van ADC toegewezen. Het eindvonnis van het Gerecht wordt bevestigd. 28-10-2025
- Gerecht in eerste aanleg van Curaçao In deze zaak gaat het in de kern om de vraag of Fatum gehouden is om het aan eiser toekomende pensioen uit te keren op – kort gezegd – een door eiser aan te wijzen bankrekening van een derde. Eiser wordt ervan beschuldigd betrokken te zijn geweest bij witwaspraktijken via twee op Curaçao gevestigde vennootschappen waarvan hij de statutair directeur was. Daardoor zijn er twee banken die de bankrelatie met hem beëindigen. De pensioenverzekeraar wil het pensioen ondanks zijn verzoek en een volmacht niet uitkeren op de bankrekening van zijn broer. Het gerecht oordeelt in kort geding dat de pensioenverzekeraar eisers pensioen moet uitkeren, ook al beschikt eiser niet meer over een bankrekening op zijn eigen naam. 12-08-2025
Uitspraken zonder ECLI
- College voor de Rechten van de Mens Verzoeker ontvangt sinds 2002 een invaliditeitspensioen. In het pensioenreglement van 1997, dat op hem van toepassing is, staat dat hij recht heeft op premievrije pensioensopbouw tot 62 jaar. Deze leeftijd bereikt hij in 2011. In 2014 gaat zijn ouderdomspensioen in, omdat hij dan 65 jaar is. Op 1 januari 2015 treedt een nieuw pensioenreglement in werking. Hierin is de leeftijdsgrens voor premievrije pensioenopbouw vervallen, waardoor de mensen met een invaliditeitspensioen tot de AOW-leeftijd pensioen blijven opbouwen. De man stelt dat hij hierdoor gediscrimineerd wordt op grond van leeftijd en/of handicap of chronische ziekte. Het College oordeelt dat de groepen werkende deelnemers en deelnemers met een invaliditeitspensioen geen gelijke gevallen zijn. Deze groepen verkeren in een andere rechtspositie en hebben verschillende voorwaarden voor pensioenopbouw. Er is daarom geen sprake van discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte. Het College oordeelt dat niet met terugwerkende kracht sprake kan zijn van discriminatie op grond van leeftijd in de jaren 2011 tot 2014. Er zijn dus geen gelijke gevallen en geen sprake van discriminatie op grond van leeftijd. 2025-11-03
- Klachteninstituut Financiële Dienstverlening De consument verwijt de adviseur dat deze hem in 2023 onjuist heeft geadviseerd over de risico’s van het naar voren halen van zijn ouderdomspensioen. Zijn vervroegd pensioen is door het UWV in mindering gebracht op zijn WW-uitkering. Hij vordert van de adviseur vergoeding van de daardoor ontstane financiële schade. Volgens de adviseur is van een adviesrelatie geen sprake geweest en vallen de gevolgen van de door de consument gemaakte (pensioen)keuzes binnen de risicosfeer van de consument. De commissie oordeelt dat het standpunt van de consument aannemelijk is, omdat de adviseur er niet in is geslaagd om een gespreksnotitie of een andere weergave over te leggen van het met de consument gevoerde gesprek in maart 2023. De klacht van de consument is gegrond. De niet betwiste vordering van € 30.720 wordt toegewezen. 2025-11-21
- Commissie van Beroep Klachteninstituut Financiële Dienstverlening De consument heeft erover geklaagd dat de pensioenuitvoerder hem onvoldoende heeft geïnformeerd over de dalende rendementen vlak voor de pensioendatum. De Commissie van Beroep is van oordeel dat er geen wettelijke of contractuele (zorg)plicht is waaruit volgt dat de pensioenuitvoerder de consument in dit geval meer of anders had moeten informeren dan hij heeft gedaan. De Commissie van Beroep bevestigt de uitspraak van de Geschillencommissie. 2025-11-12
- Klachteninstituut Financiële Dienstverlening Zaak over de zorgplicht van een pensioenuitvoerder in het kader van prudent beleggen. Onder controle brengen van het renterisico door de stabiliseringsmechanisme en het streven naar een zo stabiel mogelijke pensioenuitkering. Niet gebleken is dat de pensioenuitvoerder niet prudent heeft belegd of op andere wijze te kort is geschoten. 2025-11-18
- Geschilleninstantie pensioenfondsen Verzoeker stelt zijn nettoprepensioenregeling uit tot één maand voor de einddatum. Vervolgens vervroegt hij de ingangsdatum met vier maanden. Volgens verzoeker is hem toegezegd dat het maandbedrag hierdoor niet wijzigt. Dat was voor hem bovendien reden te besluiten zijn IOAW-uitkering stop te zetten. Daarna blijkt het maandelijkse pensioenbedrag veel lager. Verzoeker vindt dat hij schade heeft geleden omdat hij deze uitkering zou hebben laten doorlopen als hij juist was geïnformeerd en wil dat Bpf Koopvaardij hem deze schade vergoedt. Volgens het pensioenfonds is het pensioenreglement correct toegepast en is er geen sprake van schade. De geschillencommissie wijst het verzoek af. 2025-11-24
- Geschilleninstantie pensioenfondsen Verzoekster werkt twee jaar en twee maanden voor een ABP-werkgever. Zij bouwt pensioen op. Verzoekster ontvangt berichten over de afkoop van haar pensioen ineens, met een voorbehoud voor aanvullingen. Latere berekeningen maken duidelijk dat zij een aanvulling ontvangt waardoor het bedrag boven de wettelijke afkoopgrens valt. Verzoekster wil het pensioen afkopen. Dit kan niet volgens ABP omdat het pensioen hoger is dan de wettelijke afkoopgrens. Verzoekster is het hier niet mee eens en wil dat ABP het pensioen eenmalig uitkeert. De geschillencommissie wijst het verzoek af. 2025-11-18
- Geschilleninstantie pensioenfondsen ABP maakt een fout bij de inkomende waardeoverdracht van verzoeker en communiceert hierdoor meerdere jaren een te hoog pensioen op de UPO’s. Verzoeker maakt een aantal keuzes rondom werk en pensioen waarbij hij zich baseert op de onjuiste informatie van ABP. Na tien jaar herstelt ABP de gemaakte fout. Verzoeker vindt dat hij schade heeft geleden omdat hij andere keuzes gemaakt zou hebben als de informatie juist was geweest. Verzoeker wil dat ABP hem deze schade vergoedt. ABP vergoedt de pensioenopbouw die verzoeker heeft gemist door zijn keuzes. Verdere schade is niet aangetoond. De geschillencommissie wijst het verzoek af. 2025-11-06
- Geschilleninstantie pensioenfondsen Verzoeker ontvangt sinds 2014 een ouderdomspensioenuitkering. Hij kiest ervoor om een deel van het ouderdomspensioen uit te ruilen voor extra partnerpensioen. Tien jaar later ontdekt pensioenfonds APG dat de bedragen niet kloppen. Verzoeker ontvangt te veel. Verzoeker hoeft het te veel ontvangen pensioen niet te terug te betalen. De ouderdomspensioenuitkering naar de toekomst toe wordt wel verlaagd. Verzoeker is het hier niet mee eens en wil dat dit ongedaan gemaakt wordt. De geschillencommissie wijst het verzoek af. 2025-10-15
- Geschilleninstantie pensioenfondsen Verzoeker bouwde pensioen op bij PME. De hoogte van het pensioen ligt onder de afkoopgrens. Daarom was het mogelijk om af te kopen. Verzoeker koos voor afkoop, maar is het oneens met de hoogte van het afkoopbedrag. Dit ligt in vergelijking met de afkoopbedragen van andere pensioenfondsen 20% lager. Volgens verzoeker zijn de gebruikte afkoopfactoren te laag. De geschillencommissie acht zich niet bevoegd om een uitspraak te doen over de vraag of PME de afkoopfactoren juist heeft vastgesteld, omdat de vaststelling van de afkoopfactoren berust op een keuze van de sociale partners. 2025-10-14